De diagnose
Achter in het oog ligt het netvlies. Het netvlies dient als 'scherm' waarop beelden worden geprojecteerd, net zoals dat gebeurt bij een fototoestel. Het middelpunt van het netvlies heet de macula of gele vlek. In de macula bevinden zich kegeltjes. Dit zijn lichtgevoelige cellen waardoor wij contrast, kleur en details (het centrale, scherpe zien) kunnen waarnemen. De macula zorgt ervoor dat u kunt lezen, autorijden of iemands gezicht kunt herkennen. Met het overige deel van het netvlies kunt u perifere zien (zijzicht). Dit zorgt er bijvoorbeeld voor dat u nergens tegenaan loopt.
Macula degeneratie (MD) is een ingrijpende oogaandoening waarbij het gezichtsvermogen in het centrale, scherpe zien achteruit gaat. De oorzaak hiervan is het afsterven van de kegeltjes in de macula. Dit wordt in de volksmond ook wel 'slijtage van het netvlies' genoemd. Het perifere zien blijft in de meeste gevallen gespaard, zodat u in staat blijft om zelfstandig de weg in huis en daar buiten te vinden.
Er bestaan twee vormen van macula degeneratie: 'droge MD' en 'natte MD'. Droge MD is een slijtageproces waarbij afval in het netvlies opstapelt gedurende het leven en de macula langzaam afsterft. Natte MD is een slijtageproces waarbij nieuwe bloedvaten in de macula beginnen groeien. Deze bloedvaten lekken en veroorzaken vochtopstapeling en bloedingen in de macula.
Meestal treedt macula degeneratie niet aan beide ogen tegelijk op. Dat betekent dat er nog enkele jaren een goed gezichtsvermogen kan zijn. Wanneer het gezichtsvermogen wel achteruitgaat in beide ogen, worden dagelijkse dingen die voorheen vanzelfsprekend waren, zoals lezen en autorijden, steeds moeilijker.
Klachten
In de beginfase van de aandoening zijn er nog weinig of geen klachten. De afwijkingen worden dan meestal bij toeval ontdekt bij een oogcontrole. In een verder gevorderd stadium kunnen twee soorten klachten ontstaan:
Wazige vlek of verminderd zien
De plek waarop u uw blik richt, neemt u een wazige, doffe of donkere vlek waar. Deze vlek reist voortdurend met uw blik mee, het is dus niet mogelijk om naast de vlek te kijken. Tevens ziet u minder gedetailleerd. Hierdoor kunt u mensen niet meer herkennen aan hun gezicht. Ook lezen wordt moeilijk, omdat letters van een woord lijken te ontbreken. Het wazig zien kan niet met een normale bril verholpen worden. Deze klachten passen over het algemeen bij een 'droge MD'.
Vervormd zien
Soms is vervorming van het beeld het eerste dat u merkt. Lijnen lopen niet meer recht, maar hebben een vreemde kronkel. U ziet bijvoorbeeld een deuk of een hobbel in een deurpost of lantaarnpaal. Of u ziet 'verwrongen' gezichten. In een verder gevorderd stadium ziet u de wereld als in een soort lachspiegel. Deze klachten passen over het algemeen bij een 'natte MD'.




