Electrofysiologie van oog en zenuwbaan

De elektrische signaaltjes van het netvlies worden door de oogzenuwbaan naar het ziencentrum in de hersenen geleid. Pas wanneer de signaaltjes hier aankomen, kunnen we van 'zien' spreken. De oogzenuw is dus eigenlijk vergelijkbaar met een televisiekabel. Wanneer het oog zelf goed werkt, maar de oogzenuwbaan niet, komen de signaaltjes uit het oog niet goed in het ziencentrum aan en kunnen we niet goed zien.

Het ziencentrum is gelegen in het achterhoofd. De elektrische signaaltjes kunnen we meten door drie elektroden met geleidingsgel en een pleister achter op het hoofd te plakken. Om verbinding te maken met de ogen plakken we een elektrode boven op het hoofd. Als aardeafleiding krijgt u ook een electrode op het voorhoofd. Voor alle duidelijkheid: het is geen stroom en u voelt absoluut niets van het onderzoek. Op de plaats van de elektrode wordt de hoofdhuid voor het onderzoek goed ontvet met speciale crème. Gebruikt u daarom op de dag van het onderzoek niet teveel en liefst geen vet of gel in uw haar.

U kijkt dan naar een televisitoestel met zwart-wit verspringende blokken. Deze blokken maken we steeds een beetje kleiner. Zijn de elektrische signaaltjes die we aan het achterhoofd meten laag, dan kunnen we stellen dat de oogzenuwbaan niet goed functioneert. Af en toe wordt het onderzoek in plaats van met blokken verricht met lichtflitsen. Het VEP-onderzoek duurt ongeveer 45 minuten.

Voor het ERG-onderzoek worden beide ogen gedruppeld om uw pupillen te verwijden. Hierdoor gaat het licht goed door de pupil. U neemt plaats in een verduisterde ruimte en zodra de oogdruppels zijn ingewerkt (na ongeveer 20 minuten) kan het onderzoek beginnen.

ERG-onderzoek bij kinderen

Twee elektroden worden met een beetje geleidingsgel en een pleister onder het rechter- en linkeroog geplakt. Ook worden er twee elektroden met een beetje geleidingsgel naast het rechter en linkeroog geplakt. Als een soort aardeafleiding komt er nog een elektrode op het voorhoofd.

ERG-onderzoek bij volwassenen

U krijgt een licht verdovend druppeltje in elk oog om de oogbol te verdoven. Er worden vervolgens in de onderoogleden van beide ogen zeer dunne draadjes aangebracht. U voelt daar niets van. Als een soort aardeafleiding komt er nog een elektrode op het voorhoofd. Ook naast beide ogen worden er twee elektroden met een beetje geleidingsgel aangebracht.

Voor alle duidelijkheid: het is geen stroom en u voelt absoluut niets van het onderzoek. Voor het hoofd wordt een bol gedraaid waar lichtflitsen uitkomen. De kamer is nog steeds geheel verduisterd. Allereerst komen er witte lichtflitsen uit de bol, die stapsgewijs feller worden. Hiermee kunnen we stoornissen van het netvlies opsporen als er problemen zijn met het zien in het donker. We meten dan de cellen in het netvlies die "staafjes" worden genoemd. De bol wordt vervolgens zelf wit verlicht. Er komen nu witte lichtflitsen uit de bol. Hiermee kunnen we stoornissen van het netvlies opsporen die optreden bij het zien in daglicht. We meten dan de functie van de cellen in het netvlies die "kegeltjes" worden genoemd. Wanneer het netvlies niet goed werkt (d.w.z. niet de juiste elektrische signaaltjes de oogzenuwbaan instuurt) kunnen we niet goed zien, zelfs niet met een goede bril. Het ERG-onderzoek duurt ongeveer 60 minuten.

Beide onderzoeken vinden plaats op de begane grond van Het Oogziekenhuis Rotterdam.
De onderzoeken duren samen één tot anderhalf uur.

De onderzoeken zijn niet pijnlijk. Het kan zijn dat uw ogen gedruppeld worden. Dit zal even licht prikkelen. Houdt u er rekening mee dat u na afloop wazig ziet en dat u last  kunt hebben van fel licht. Het kan enkele uren duren voordat uw pupillen weer de normale grootte aannemen. U wordt  daarom dringend geadviseerd na het onderzoek niet zelf auto te rijden. Neemt u een zonnebril mee tegen het felle licht. Na afloop van het onderzoek kan er wat geleidingsgel achterblijven op de hoofdhuid. Met het wassen van de haren verdwijnt deze geleidingsgel.

Het elektrofysiologisch onderzoek kan een waardevol hulpmiddel zijn indien het gewone oogonderzoek niet voldoende uitkomst biedt. Door elektrofysiologie van het oog en van de oogzenuw kunnen bepaalde ziekten in een vroeg stadium worden opgespoord of kan de oorzaak ervan worden vastgesteld. Ook kan bepaald worden wat van het zien verwacht kan worden. Bijvoorbeeld na een operatie of bij zeer jonge kinderen die dit zelf nog niet kunnen vertellen.