Geluidskunstwerk voor staarpatiënt


© Astrid de Boer
© Astrid de Boer

In Het Oogziekenhuis Rotterdam hoort de patiënt die wacht op een staaroperatie een bijzonder geluidskunstwerk. Een Japanse nachtegaal zingt, er klotsen golfjes in een baai in Schotland en er is ook stilte. Het werk van geluidskunstenaar Cilia Erens dringt zich niet op. Het leidt heel subtiel af.

De hele inrichting van Het Oogziekenhuis Rotterdam, inclusief de museale kunstcollectie, is gericht op vermindering van angst. Alles wat de patiënt hier ziet, draagt bij tot rust, om te zorgen dat een onderzoek of operatie met zo min mogelijk spanning - lees: angst voor blindheid - tegemoet wordt gezien. Het ziekenhuis gaat heel ver in het geruststellen van patiënten en begeleiders, door heldere voorlichting, faciliteiten om operaties live te volgen en bijvoorbeeld de parkeerservice.

Toen de directie van het ziekenhuis werk van Cilia Erens tegenkwam, rees de vraag of ze iets aan de kunstcollectie kon bijdragen. Erens is gespecialiseerd in 'site specific' ofwel op ruimten toegespitste geluidskunst. Voor haar opdracht in Het Oogziekenhuis Rotterdam bracht ze enige tijd in het Dagcentrum voor staaroperaties door, nam daar alledaagse geluiden op en besloot uiteindelijk in haar compositie vooral natuurgeluid te gebruiken.

Inmiddels luisteren dagelijks patiënten naar dat werk. Het klinkt uit twee kleine speakers die zich, aan een door Erens bedachte armatuur, als 'oorstel' op geringe afstand van het hoofd bevinden. Het geluid is zo zacht dat alleen de patiënt het hoort; daarbovenuit zijn de andere geluiden in de ruimte goed hoorbaar, ook wat de arts of verpleegkundige zegt. Zonder zich op te dringen, klinkt een lieflijke vogelstem, steeds weer anders. Dan weer is het stil of zwelt zacht het gekabbel van golfjes aan met, bijna onhoorbaar, een klingelende koe-bel en een kwakend kikkertje. 

Beelden

Bewust is voor deze vorm van geluidskunst gekozen. Door de speciale opnametechniek schept het geluid ruimtelijkheid. Het is zacht, transparant en mengt zich met de omgeving. Het is niet, zoals muziek, gebonden aan smaak. Bovendien heeft muziek ritme, dat tot luisteren dwingt. De natuurlijke geluiden van Cilia Erens laten zich gemakkelijk negeren, maar roepen ook beelden op waarmee je in gedachten kunt afdwalen naar een andere omgeving. Daardoor draagt het werk zeker bij aan 'angstreductie'. Een voordeel voor de patiënt én voor de chirurg.

Uit reacties van patiënten blijkt dat zij het oorstel als prettig ervaren. De geluiden storen niet, ze wekken hooguit milde verwondering. Directeur Frans Hiddema: 'Patiënten die zenuwachtig zijn, lopen op allerlei manieren meer risico. Hoe minder bang mensen zijn, hoe hoger de tevredenheid. Dat is wetenschappelijk onderzocht. Op de schaal van tevredenheid scoort Het Oogziekenhuis Rotterdam een 9,1. In onze filosofie gaan veiligheid en angstreductie voorop. Het werk van Cilia Erens draagt aan dat laatste zeker bij.'

Sluit de voorlees functie

Door deze site te bezoeken accepteert u het gebruik van cookies. Lees meer over cookies.

Deze melding niet meer tonen