Samen bouwen aan de oogchirurgie van morgen

Hoe leid je jonge oogchirurgen op zonder dat hun eerste echte ervaring direct bij een patiënt plaatsvindt? Die vraag bracht computerwetenschappers Shervin Deghani en Michael Sommersperger op een bijzonder idee. Samen met oogarts, Medical Lead en mede-uitvinder Koorosh Faridpooya van Het Oogziekenhuis ontwikkelden zij een geavanceerde chirurgische simulator voor de opleiding van oogchirurgen. 

Waar Deghani en Sommersperger verantwoordelijk zijn voor de technologische ontwikkeling, bracht Faridpooya de klinische expertise in en ontwierp hij de chirurgische workflow, trainingsstrategie en medische uitgangspunten waarop het platform is gebaseerd. Inmiddels werken zij nauw samen met de afdeling Onderzoek en Innovatie van Het Oogziekenhuis Rotterdam aan de verdere doorontwikkeling van de simulator. 

"We willen jonge chirurgen de kans geven om eerst vertrouwen op te bouwen in een veilige omgeving. Uiteindelijk profiteert de patiënt daarvan." 

Van slaapkamerproject naar internationale samenwerking 

Wat begon als een idee tijdens hun promotieonderzoek aan de Technische Universiteit München, groeide uit tot de innovatieve start-up SynthesEyes. Shervin en Michael werkten al jaren aan medische beeldvorming, kunstmatige intelligentie en chirurgische technologie, maar misten een realistische omgeving om nieuwe technieken te ontwikkelen en te testen. 

"Nieuwe chirurgische technologieën bereiken de operatiekamer vaak pas na een lang ontwikkeltraject," vertelt Shervin. "Wij wilden een omgeving creëren waarin innovaties én chirurgen veilig kunnen oefenen en leren." 

Tijdens een internationaal congres ontmoetten zij Koorosh Faridpooya. Die ontmoeting vormde het begin van een intensieve samenwerking. 

"Vanaf het eerste gesprek merkten we dat we dezelfde ambitie hadden: de oogchirurgie verder brengen door techniek en medische kennis te combineren." 

Oefenen op een virtuele patiënt

De simulator maakt het mogelijk om echte operaties na te bootsen. Jonge oogchirurgen werken met dezelfde instrumenten als in de operatiekamer en oefenen op virtuele patiëntcasussen die gebaseerd zijn op echte operaties. Daardoor kunnen zij complexe handelingen al oefenen voordat zij deze bij een patiënt uitvoeren. 

"Nu leren veel artsen stap voor stap tijdens echte operaties. Met onze simulator kunnen ze veel ervaring opdoen voordat ze aan de operatietafel staan."   

Volgens de ontwikkelaars zorgt dat niet alleen voor meer zelfvertrouwen bij jonge chirurgen, maar ook voor efficiëntere opleidingen en uiteindelijk een nog veiligere zorg voor patiënten. 

Samen ontwikkelen in Rotterdam 

Sinds vorig jaar wordt de simulator getest bij Het Oogziekenhuis Rotterdam. Chirurgen, fellows (oogartsen die zich verder specialiseren) en artsen in opleiding proberen het systeem uit en geven uitgebreide feedback. Die samenwerking is volgens Shervin en Michael onmisbaar. 

"Wij zijn de technische experts, maar de chirurgen weten precies hoe een operatie moet aanvoelen. Alleen door intensief samen te werken kunnen we een simulator ontwikkelen die écht realistisch is." 

Volgens Shervin en Michael is de samenwerking met Het Oogziekenhuis Rotterdam van grote waarde. "De bereidheid van collega's om mee te denken en nieuwe technologie uit te proberen is enorm. We krijgen feedback van zowel ervaren chirurgen als artsen in opleiding. Juist die combinatie helpt ons om de simulator steeds verder te verbeteren." 

De volgende stap 

Samen met Koorosh Faridpooya werken Shervin en Michael inmiddels aan een nieuwe trainingsmodule voor het verwijderen van netvliesmembranen (retinal membrane peeling). Daarbij wordt niet alleen de techniek geoefend, maar leren artsen ook stap voor stap de operatiestrategie die ervaren chirurgen gebruiken. De module is gebaseerd op de operatiestrategieën en klinische expertise die Faridpooya tijdens zijn jarenlange ervaring als vitreoretinaal chirurg heeft opgebouwd. Zo wordt zijn kennis en ervaring vertaald naar een realistische en toegankelijke leeromgeving voor de volgende generatie oogchirurgen. 

"Onze ambitie is dat jonge oogchirurgen straks kunnen leren van de ervaring van experts, ook als die niet naast hen in de operatiekamer staan." 

Een brug tussen mens en kunstmatige intelligentie 

De simulator heeft nog een tweede belangrijke functie. Door duizenden virtuele operaties te analyseren, ontstaat waardevolle informatie voor de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie en toekomstige robot ondersteunde chirurgie. Volgens Shervin blijft de chirurg daarbij altijd centraal staan. 

"AI moet de chirurg ondersteunen, niet vervangen. Daarom willen we eerst begrijpen hoe ervaren chirurgen beslissingen nemen. Pas dan kunnen we slimme systemen ontwikkelen die betrouwbaar en veilig zijn." 

De samenwerking tussen Het Oogziekenhuis Rotterdam en SynthesEyes laat zien hoe geneeskunde, technologie en kunstmatige intelligentie elkaar kunnen versterken. Met één gezamenlijk doel: betere zorg voor de patiënt van morgen. 

English Summary 

Together with SynthesEyes, Het Oogziekenhuis Rotterdam is developing an advanced surgical simulator for training the next generation of eye surgeons. The simulator allows trainees to practice complex procedures in a realistic and safe virtual environment before operating on patients. By combining clinical expertise, technology and artificial intelligence, this collaboration aims to improve surgical education and contribute to safer and more effective eye care in the future. 

Read the full story here.