Medicatie bij behandeling van uveïtis en scleritis


Deze folder geeft u informatie over de medicatie bij de behandeling van uveïtis en scleritis.

Diagnose

De oogarts heeft bij u uveïtis of (epi)scleritis vastgesteld.

Uveïtis
Uveïtis is een oogontsteking van één of meerdere onderdelen aan de binnenzijde van het oog: de iris, het straallichaam, het vaatvlies en mogelijke aangrenzende lagen van het oog. Uitgebreide informatie over uveïtis vindt u op de pagina Uveïtis.

(Epi)scleritis
Scleritis is een ernstige oogontsteking van de drie buitenste lagen van het oog. Zowel de conjunctiva (bindvlies), de episclera en de sclera (harde oogrok) zijn aangetast. Het oogwit is rood en gezwollen. Meestal presenteert de aandoening zich aan de voorkant van het oogwit, maar zelden komt het ook voor aan de achterkant van het oogwit.

Bij episcleritis is alleen het vlies onder het bindvlies ontstoken, de episclera. In het oogwit ontstaat een dieprode vlek. Dit is een acute, relatief milde ontsteking, maar kan vaak terugkeren.

Oorzaken

De ontstekingen kunnen op twee manieren veroorzaakt worden:

  1. Door een besmetting van buitenaf: een infectie door een virus (zoals herpes), bacterie (zoals tuberculose), schimmel of parasiet (zoals toxoplasmose).
  2. Een ontsteking die het lichaam zelf op gang brengt, doordat het afweersysteem van het lichaam (immuunsysteem) antistoffen gaat produceren tegen lichaamseigen stoffen. Vaak gebeurt dit om onbekende redenen. Deze ziekten worden auto-immuunziekten genoemd.

Behandeling

Als de uveïtis of scleritis wordt veroorzaakt door een besmetting van buitenaf, dan zal de ontsteking met antibiotica of antivirale medicatie behandeld worden.

Meestal gaat het echter om een ontsteking die wordt veroorzaakt door het eigen lichaam, dus zonder micro-organisme. Dan wordt de ontsteking met ontstekingsremmers behandeld. Ontstekingsremmers zijn beschikbaar in oogdruppels, injecties (in en rond het oog), tabletten en capsules, infusen en injecties in de huid of spier. Afhankelijk van de aard en ernst van de ontsteking overlegt de arts met u welke medicatie en toedieningsvorm het meest voor u geschikt is.

Valpreventie

Na het druppelen of na de behandeling kan het zijn dat u minder goed ziet met het behandelde oog. Dit kan de kans op vallen vergroten. Op deze website kunt u informatie vinden over hoe u het risico op vallen kunt verkleinen.

Ontstekingsremmers

Op de website www.oogheelkunde.org is de nationale richtlijn uveïtis te vinden, waarin de meest gebruikte ontstekingsremmers tegen uveïtis en scleritis worden vermeld. Dit zijn onder andere:

  • Prednison en daarop lijkende geneesmiddelen (de steroïden)
  • Cycloplegica (om de pupil te verwijden)
  • NSAID's (niet steroïdale anti-inflammatoire medicatie)
  • Azathioprine (imuran)
  • Ciclosporine (neoral)
  • Methotrexaat
  • Anti-TNF alpha medicatie (humira, infliximab)
  • Plaquenil
  • Cellcept (Mycofenolaatmofetil), myfortic
  • Endoxan
  • MabThera (Rituximab)
  • IntronA (Interferon)

Off-label medicatie

Omdat uveïtis en scleritis zeldzame aandoeningen zijn (de kans op uveïtis is minder dan 1 op 2.000 mensen en de kans op scleritis minder dan 1 op 10.000 mensen), zijn er door de producenten van deze medicijnen vrijwel geen klinische studies gedaan naar het gebruik van deze medicijnen bij uveïtis of scleritis. De medicijnen zijn wél uitvoerig getest bij andere ontstekingsziekten. In Nederland en Europa zijn de medicijnen goedgekeurd op andere auto-immuunziekten zoals reuma, psoriasis of de ziekte van Crohn (een darmziekte). Daarnaast zijn oogdruppels vaak uitvoerig getest in de zorg bij operaties, om een snellere genezing te realiseren en ontsteking na de operatie te vermijden, of bij andere ontstekingsziekten aan de buitenkant van het oog.

De medicijnen zijn dus getest en veilig bevonden, de bijwerkingen zijn bekend evenals de contra-indicaties (andere ziekten of geneesmiddelen die verstoord kunnen worden bij gebruik van deze medicijnen). Alleen  in de bijsluiter van het medicijn zult u dus heel vaak geen vermelding van het gebruik bij uveïtis of scleritis toegelicht zien. Daarom wordt het gebruik van deze medicatie 'off label' genoemd.

Wanneer u 'off-label' medicatie voorschreven krijgt, zal de arts u hierover informeren. Ook zal de arts u informatie geven over de voor- en nadelen en de eventuele bijwerkingen. Voor uveïtis en scleritis kunt u vaak dezelfde bijwerkingen aanhouden als die in de bijsluiter staan vermeld.

Niet-geregistreerde medicatie

Bij enkele ernstige vormen van uveïtis of scleritis bestaat de noodzaak om uit te wijken naar niet-geregistreerde medicatie. Dit zijn nieuwere medicijnen die (nog) niet in Europa of Nederland zijn geregistreerd. Wanneer dit aan de orde is, wordt er in samenspraak met de apotheker aan het ziekenhuis om toestemming gevraagd om de niet-geregistreerde medicatie toe te staan bij uw behandeling. Ook u als patiënt moet (schriftelijk) akkoord zijn met het gebruik van de niet-geregistreerde medicatie. Bij het gebruik van niet-geregistreerde medicatie moet  er eerst toestemming worden verleend door de Inspectie voor de Gezondheidszorg.

Daarnaast wordt in Het Oogziekenhuis Rotterdam wetenschappelijk onderzoek verricht. Dit betekent dat wij regelmatig meedoen aan (internationaal) geneesmiddelenonderzoek. Op het moment dat wij onderzoek gaan doen naar nieuwe vormen van medicatie tegen uveïtis of scleritis, dan zullen wij u hierover informeren. U heeft dan de vrije keuze om wel of niet aan het onderzoek mee te doen.

Sluit de voorlees functie

Door deze site te bezoeken accepteert u het gebruik van cookies. Lees meer over cookies.

Deze melding niet meer tonen