Oogklachten - Iets vreemds zien


Oogklachten - Iets vreemds zien - Bij oogheelkundige aandoeningen zou men iets vreemds kunnen gaan zien zoals draadjes of spinragjes, vlekken of één bepaalde vlek, een gordijn dat voor het beeld hangt, lichtflitsen, flikkeringen, vurige bollen, kromme lijnen of een dubbelbeeld.

Inleiding

Het zien van 'iets vreemds' kan een normaal verschijnsel zijn. We hoeven maar te denken aan dromen, waarbij we achteraf kunnen zweren dat iets echt is gebeurd of waarbij we tijdens de droom in onze arm willen knijpen om te weten of het allemaal wel echt is. Ook bij psychische aandoeningen kunnen wonderlijke beelden worden waargenomen, zoals hallucinaties. Zowel bij dromen als bij hallucinaties worden hele taferelen gezien, zij het vaak heel bizarre. Het zijn echte hersenspinsels, die in ons brein ontstaan.

Bij oogheelkundige aandoeningen komen we deze beelden nooit tegen. Wel kunnen draadjes of spinragjes worden gezien, vlekken of één bepaalde vlek, een gordijn dat voor het beeld hangt, lichtflitsen, flikkeringen, vurige bollen, kromme lijnen of een dubbelbeeld.

Draadjes en spinnetjes

Draadjes of spinnetjes worden vaak gezien. Ze zweven en bewegen bij draaien van de ogen mee en worden mouches volantes ('vliegende muggen') genoemd. Het zijn draadjes, die normaal in het glasvocht voorkomen. Ze zweven bij bewegen van de ogen wel heen en weer, maar komen op dezelfde plek weer terug. Vooral tegen een wit plafond of een strak blauwe lucht vallen ze op. Hoe meer we er op letten, des te meer we ze zien en des te hinderlijker ze zijn, maar het gezichtsvermogen wordt er niet door verminderd.

Bij het ouder worden, wordt het glasvocht dichter van structuur en vallen mouches volantes meer op. Verdichting van het glasvocht leidt tot een zogenaamde achterste glasvochtloslating, waarbij één wat grotere vlek kan ontstaan. Behandeling is niet goed mogelijk en ook niet noodzakelijk. Wanneer het gezichtsvermogen echter lager wordt, is er vrijwel zeker nog iets anders aan de hand en dient een oogarts te worden geraadpleegd.

Een vlek of vlekken zien

Hiervoor werd besproken dat bij een achterste glasvochtloslating een zwevende vlek in een oog kan ontstaan en dat deze geen behandeling behoeft. Totaal iets anders is een vlek die niet zweeft, maar die op een vaste plek wordt gezien. De oorzaak hiervan zit niet in het glasvocht, maar in het netvlies of in de oogzenuw. Het kan om een bloeding gaan, een vaatafsluiting, een gezwel of een zenuwontsteking.

Het zien van vlekken voor de ogen op wisselende plaatsen is een verschijnsel waarvoor oogheelkundig vrijwel nooit een verklaring wordt gevonden. Het kan bijvoorbeeld bij (over)vermoeidheid voorkomen, maar ook wanneer we vanuit een liggende of bukkende houding plotseling rechtop gaan staan. In het laatste geval blijft waarschijnlijk de aanpassing van de bloeddruk in hoofd en ogen achter bij de veranderde houding. Ook bij hoge bloeddruk en bij bloedarmoede kan het zien van vlekken voorkomen. Een bezoek aan de huisarts is zeker op zijn plaats.

Typisch is dat bij troebelingen in de lens (staar) geen vlek of vlekken worden gezien. Wel wordt het zien wazig. Het is te vergelijken met een fototoestel waarvan de lens vuil is. Hierbij krijgen we geen vlek op de foto maar een minder scherpe foto.

Mouches volantes zijn zwevende draadjes die niet ernstig maar wel hinderlijk zijn. Eén vlek in een oog wijst op een oogheelkundige aandoening, meer vlekken op wisselende plaatsen over het algemeen niet. Bij staar worden geen vlekken gezien, maar wordt het zien wazig.

Vurige bollen en lichtflitsen

Soms wordt melding gemaakt van vurige bewegende bollen na lang in de zon te zijn geweest. We kennen dit ook na kijken in een lamp. De oorzaak is een overbelichting van het netvlies, dat zich weer moet herstellen. In het algemeen is het snel over. Maar gezond is het zeker niet. Rechtstreeks in de zon kijken is zelfs zeer gevaarlijk, daar hiermee de gele vlek onherstelbaar kan worden beschadigd. Vooral bij het kijken naar een zonsverduistering is voorzichtigheid geboden. Een zonnebril geeft hierbij onvoldoende bescherming.

Het zien van lichtflitsen is een voorbode van een achterste glasvochtloslating of van een netvliesloslating. Bij een netvliesloslating komt er een schaduw of gordijn voor het oog en is ook vaak de gezichtsscherpte gedaald.

Bij een glasvochtloslating blijft het gezichtsvermogen goed. Oogonderzoek is bij het zien van lichtflitsen aan te raden.

Een migraine aanval kan aan de zijde waar de hoofdpijnaanval optreedt eveneens vooraf worden gegaan door lichtflitsen of sterretjes. Migraine patiënten herkennen het zelf.

Een gordijn voor de ogen

Het zien van een gordijn voor een oog wijst bijna zonder uitzondering op een netvliesloslating. Eraan voorafgaand worden vaak lichtflitsen waargenomen, maar zoals gezegd kunnen deze ook bij een achterste glasvochtloslating worden gezien. Een glasvochtloslating is niet ernstig, een netvliesloslating wel.

Kromme lijnen

Kromme lijnen worden gezien wanneer zich in de gele vlek onder het netvlies een vochtblaas vormt. We kunnen eenzelfde effect zien bij een projectiescherm dat in het midden bol naar voren wordt opgeduwd. Een oogheelkundig onderzoek op korte termijn is zonder meer aangewezen.

Dubbelzien

Dubbelzien ontstaat, wanneer er geen goede samenwerking tussen de twee ogen bestaat. Het ene oog kijkt bijvoorbeeld recht vooruit en het andere naar opzij. Er komen twee verschillende beelden door elkaar heen. Het zal duidelijk zijn dat dubbelzien in het verkeer een gevaarlijk verschijnsel is, niet alleen in de auto. Hoe moeten we immers weten welk beeld het echte is?

Onder bepaalde omstandigheden kan met één oog dubbel worden gezien, al wordt deze klacht niet vaak gehoord. Dubbelzien met één oog kan verschillende oorzaken hebben. Deze zijn niet zo eenvoudig uit te leggen. Er zal daarom niet verder op worden ingegaan.

Sluit de voorlees functie