De wintertijd is van start: dít is waarom u minder goed ziet in het donker
De wintertijd is ingegaan. De klok is 1 uur teruggezet en het wordt ’s avonds eerder donker. Misschien merkt u dat autorijden, fietsen of wandelen in het donker meer moeite kost. Hoe komt dat? Wat is het verschil tussen minder goed zien in het donker en nachtblindheid? En wanneer is het verstandig om uw ogen te laten controleren? Het Oogziekenhuis Rotterdam geeft uitleg.
Zien in het donker
In het netvlies zitten 2 soorten lichtgevoelige cellen: kegeltjes en staafjes. Het netvlies heeft ongeveer 6 miljoen kegeltjes. Deze zorgen ervoor dat we kleuren zien en details scherp waarnemen. Daarnaast heeft het netvlies zo’n 120 miljoen staafjes. Bij weinig licht nemen de staafjes een groot deel van het werk over. Staafjes helpen ons om in het donker te zien, maar u kunt er geen kleur mee zien en het beeld is minder scherp. Daarom zien we in het donker weinig kleur en minder scherp dan overdag.
Nachtblindheid: wat is het precies?
Wie ’s avonds minder scherp ziet, denkt al snel aan nachtblindheid. Toch is de kans klein dat het om deze aandoening gaat. Minder goed zien in het donker betekent namelijk niet automatisch dat er sprake is van nachtblindheid. Iedereen ziet in het donker minder scherpte en minder diepte. Dat komt doordat de pupillen groter worden om zo veel mogelijk licht binnen te laten. Dit is te vergelijken met de lens van een fototoestel: hoe wijder de lens, hoe kleiner de scherptediepte.
Bij nachtblindheid werken de staafjes in het netvlies niet goed. Ogen hebben veel moeite om aan het donker te wennen, bijvoorbeeld bij de overgang van een lichte naar een donkere omgeving. Deze klachten komen steeds terug. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Een bekende erfelijke oorzaak is retinitis pigmentosa. Dit is een groep erfelijke oogziekten waarbij het netvlies beschadigd raakt. In zeldzame gevallen kan ook een ernstig tekort aan vitamine A nachtblindheid veroorzaken. Maar, deze oorzaken komen heel weinig voor. Daarnaast kan staar (cataract) ervoor zorgen dat iemand minder goed ziet in het donker. Bij staar wordt de lens in het oog troebel. Een staaroperatie kan het zicht verbeteren.
Tips voor veilig rijden in het donker
Rijdt u vaak in het donker? Dit is waarop u kunt letten:
- Houd de autoruiten schoon. Vuil en vet kunnen het licht van tegenliggers extra laten schitteren.
- Kijk niet recht in de koplampen van tegenliggers. Richt uw blik op de rechterkant van de weg en blijf letten op het verkeer.
- Voorkom droge ogen. Hele warme lucht en airconditioning kunnen de ogen uitdrogen. Hierdoor gaan de ogen tranen en wordt uw beeld (tijdelijk) waziger. Richt de luchtroosters daarom niet rechtstreeks op het gezicht en beperk het gebruik van de airconditioning – waar mogelijk.
- Let op bij contactlenzen. Contactlenzen kunnen bij droge ogen meer ongemak geven. Een bril houdt de luchtstroom deels tegen.
Goed zien begint met aandacht voor uw ogen
De overgang naar de wintertijd maakt u misschien bewuster van uw zicht in het donker. Dat u bij weinig licht minder goed ziet, is voor de meeste mensen normaal. Merkt u dat u duidelijk slechter ziet dan voorheen? Of heeft u steeds meer moeite om uw weg te vinden in het donker? Bespreek uw klachten dan met uw huisarts. De huisarts kan beoordelen of verder onderzoek bij de oogarts van Het Oogziekenhuis nodig is.