Kunst in Het Oogziekenhuis Rotterdam


Wat doet kunst in een ziekenhuis?
In 2005 is de renovatie van Het Oogziekenhuis Rotterdam afgerond. De finishing touch is een hele mooie eigentijdse wandbeeldencollectie geworden. Zowel de binnenhuisarchitectuur als de uitgebreide wandbeeldencollectie is in samenwerking met Marijke van der Wijst (Bureau Van der Wijst Interieurarchitecten BNO BNI) en Ineke van Ginneke (kunsthistoricus) tot stand gekomen.

Geluidskunstwerk voor staarpatiënt

Staarpatient luistert naar de bijzondere geluidskunst van Cilia Erens
Staarpatient luistert naar de bijzondere geluidskunst van Cilia Erens

De hele inrichting van Het Oogziekenhuis Rotterdam, inclusief de museale kunstcollectie, is gericht op vermindering van angst. Alles wat de patiënt hier ziet, draagt bij tot rust, om te zorgen dat een onderzoek of operatie met zo min mogelijk spanning (angst voor blindheid) tegemoet wordt gezien.

Het Oogziekenhuis heeft Cilia Erens gevraagd of zij iets aan de kunstcollectie kon bijdragen. Cilia Erens is gespecialiseerd in 'site specific' ofwel op ruimten toegespitste geluidskunst. Voor haar opdracht in Het Oogziekenhuis Rotterdam bracht ze enige tijd door in het Dagcentrum voor staaroperaties, nam daar alledaagse geluiden op en besloot uiteindelijk in haar compositie vooral natuurgeluid te gebruiken.

Inmiddels luisteren dagelijks patiënten naar haar werk. Het klinkt uit twee kleine speakers die zich, aan een door Erens bedachte armatuur, als 'oorstel' op geringe afstand van het hoofd bevinden. Het geluid is zo zacht dat alleen de patiënt het hoort; daarbovenuit zijn de andere geluiden in de ruimte goed hoorbaar, ook wat de arts of verpleegkundige zegt.
Bewust is voor deze vorm van geluidskunst gekozen. Door de speciale opnametechniek schept het geluid ruimtelijkheid. Het is zacht, transparant en mengt zich met de omgeving. Het is niet, zoals muziek, gebonden aan smaak. Bovendien heeft muziek ritme, dat tot luisteren dwingt. De natuurlijke geluiden van Cilia Erens laten zich gemakkelijk negeren, maar roepen ook beelden op waarmee je in gedachten kunt afdwalen naar een andere omgeving. Daardoor draagt het werk zeker bij aan 'angstreductie'. Een voordeel voor de patiënt én voor de chirurg.

Uit reacties van patiënten blijkt dat zij het oorstel als prettig ervaren. De geluiden storen niet, ze wekken hooguit milde verwondering. Directeur Frans Hiddema: 'Patiënten die zenuwachtig zijn, lopen op allerlei manieren meer risico. Hoe minder bang mensen zijn, hoe hoger de tevredenheid. Dat is wetenschappelijk onderzocht. Op de schaal van tevredenheid scoort Het Oogziekenhuis Rotterdam een 9,1. In onze filosofie gaan veiligheid en angstreductie voorop. Het werk van Cilia Erens draagt aan dat laatste zeker bij.'

Bureau Van der Wijst Interieurarchitecten BNO BNI

Het werk van Bureau Van der Wijst Interieurarchitecten BNO BNI bestaat naast verbouwingen en inrichtingen van musea, bedrijven en particuliere huizen uit het ontwerpen van tentoonstellingen op de gebieden architectuur, beeldende kunst en vormgeving.

Marijke van der Wijst is daarnaast ook consultant productontwikkeling, designbeleid en artdirection. Haar werk is met de Kho Liang-Le-prijs (1993), de Mart Stam-prijs (2001) en de Nederlands Design Prijs voor tentoonstellingsontwerpen (2003) bekroond.

Enkele voorbeelden van haar werk zijn de inrichting van de Beurs van Berlage tot trouwzaal voor het burgerlijk huwelijk van Z.K.H. prins Willem Alexander en prinses Maxima, de museale inrichting van het Anne Frank Huis (Amsterdam, 1999) en de interieurarchitectuur van de uitbreiding van het Teylers Museum (Haarlem, 1996, in samenwerking met Hubert-Jan Henket).

Martin Langer

'Picasso Exhibition' van Martin Langer. Locatie: begane grond Het Oogziekenhuis Rotterdam
'Picasso Exhibition' van Martin Langer. Locatie: begane grond Het Oogziekenhuis Rotterdam

Het Oogziekenhuis Rotterdam heeft in samenwerking met Marijke van der Wijst en Ineke van Ginneke een aantal foto's van de fotograaf Martin Langer aangekocht, namelijk 'Speakers Corner', 'Picasso Exhibition' en 'Lady with red decoration'.

Wilt u meer weten over Martin Langer, dan kunt u kijken op www.langerphoto.de

'Speakers Corner' van Martin Langer. Locatie: derde verdieping Het Oogziekenhuis Rotterdam
'Speakers Corner' van Martin Langer. Locatie: derde verdieping Het Oogziekenhuis Rotterdam
'Lady with red decoration' van Martin Langer. Locatie: 1e verdieping Het Oogziekenhuis Rotterdam
'Lady with red decoration' van Martin Langer. Locatie: 1e verdieping Het Oogziekenhuis Rotterdam

Decoratieve patronen

Bureau Van der Wijst Interieurarchitecten BNO BNI heeft speciaal voor Het Oogziekenhuis Rotterdam diverse decoratieve kleurenpatronen ontwikkeld.

Voor de wachtruimte bij het dagcentrum op de 4e etage ontwikkelde zij een decoratief patroon en gebruikte hierbij ook een krachtig en positief citaat van Antoine de Saint-Exupéry.

Locatie: dagcentrum 4e verdieping Het Oogziekenhuis Rotterdam
Locatie: dagcentrum 4e verdieping Het Oogziekenhuis Rotterdam
Locatie: 1e verdieping Het Oogziekenhuis Rotterdam
Locatie: 1e verdieping Het Oogziekenhuis Rotterdam

Marc Pataut

'Sonia, 16 ans' van Marc Pataut. Locatie: 1e verdieping Het Oogziekenhuis Rotterdam
'Sonia, 16 ans' van Marc Pataut. Locatie: 1e verdieping Het Oogziekenhuis Rotterdam

In Het Oogziekenhuis Rotterdam hangen vier foto's van de fotograaf Marc Pataut. Een voorbeeld hiervan is 'Sonia'.

Marc Pataut maakt deel uit van een activistische groep kunstenaars en schrijvers die zich Ne Pas Plier noemt ('Weiger te buigen'). 

Indien u geïnteresseerd bent in Marc Pataut en zijn foto's dan kunt u contact opnemen met hem via zijn emailadres: pataut.veritable.@wanadoo.fr

Joost Swarte

© Joost Swarte. Locatie: Orthoptie, Het Oogziekenhuis Rotterdam
© Joost Swarte. Locatie: Orthoptie, Het Oogziekenhuis Rotterdam

Joost Swarte heeft voor Het Oogziekenhuis Rotterdam unieke tekeningen gemaakt die gezeefdrukt zijn op schuimpanelen. De tekeningen omvatten onder andere sprookjes en beelden die overeenkomen met de visusproblematiek bij kinderen.

Daarnaast wordt er spanning gecreëerd middels contrasterende beelden, zoals een beer met een honingraat en een bij in zijn buik én een visser in een beeld van een vis. Bij veel afbeeldingen zijn de ogen heel prominent neergezet.
De panelen zijn op afstand bevestigd op de muren. Aan de achterzijde is een fluorescerende kleur gedrukt. Deze kleur geeft een kleurige weerschijn op de muur. 

Achterliggend idee is dat de afbeeldingen een gesprek tussen kind en begeleiders over hetgeen op de muur afspeelt zou kunnen ontlokken. Met als positief gevolg dat het kind even een moment aan het idee ontsnapt dat het in een ziekenhuis is.

Joost Swarte begon zijn carrière begin jaren 70 als underground striptekenaar voor de schriftjes Modern Papier en Tante Leny. Bekender werd hij met zijn coverillustraties voor het Belgische Tv gids Humo, het Spaanse El Vibora, het Franse Liberation en voor Vrij Nederland, waarin ook een lange reeks is verschenen van de strip 'Niet zo, maar Zo'. Tevens maakte hij in die periode de strip 'Katoen en Pinbal' in de schoolblaadjes Okki en Jippo.

Joost Swarte ontwikkelde zich snel tot een zeer divers illustrator van platenhoezen tot horloges (Swatch), van sokken tot een theater (de Toneelschuur in Haarlem), van glas in lood, tot boekillustraties (Titaantjes van Nescio). Een veelzijdig kunstenaar die met grote regelmaat exposeert!

Zie ook www.joostswarte.com

Kunstrondleiding

Geïnteresseerd in een kunstrondleiding door Het Oogziekenhuis Rotterdam?
Om meer te weten over bovenstaande wandbeelden kunt u natuurlijk contact opnemen met de kunstenaars of fotografen. Maar u kunt u natuurlijk ook opgeven voor een kunstrondleiding door ons ziekenhuis!

Deze rondleiding gaat echter verder dan alleen maar een rondleiding langs de wandbeeldencollectie. Wij vertellen u namelijk ook graag iets over de oogzorg in het algemeen en de oogzorg die wij leveren.

Voor de rondleiding door Het Oogziekenhuis Rotterdam kunt u zich opgeven via het e-mailadres kunst@oogziekenhuis.nl

Kunstboek OOG/EYE

Het prachtige resultaat van de renovatie en de toegepaste kunst is ook te bezichtigen in het boek OOG/EYE. Het kunstboek is samengesteld en geredigeerd door Ineke van Ginneke en ontworpen door Irma Boom. Helaas is het boek niet meer voorradig. 

Sluit de voorlees functie

Door deze site te bezoeken accepteert u het gebruik van cookies. Lees meer over cookies.

Deze melding niet meer tonen